حساسیت فصلی کودکان ، علائم و روش های درمان

حساسیت فصلی در کودکان چیست؟

حساسیت فصلی نوعی واکنش بیش از اندازه دستگاه دفاعی بدن به موادی است که برای بیشتر افراد مشکلی ایجاد نمی کنند. گرده درختان، علف ها و برخی گیاهان از عوامل رایج ایجاد این واکنش هستند.

هنگامی که کودک با ماده حساسیت زا تماس پیدا می کند، بدن موادی آزاد می کند که باعث بروز نشانه هایی در بینی، چشم و دستگاه تنفسی می شوند. به همین دلیل ممکن است کودک مرتب عطسه کند یا بینی و چشم های خود را بمالد.

این مشکل می تواند در فصل های مشخصی بیشتر شود و با کاهش میزان ماده حساسیت زا در هوا، نشانه ها نیز کاهش پیدا کنند. البته زمان بروز علائم در مناطق مختلف و برای هر کودک یکسان نیست.

در بعضی کودکان، حساسیت ممکن است علاوه بر بینی و چشم، دستگاه تنفسی را نیز درگیر کند. به همین دلیل توجه به شدت نشانه ها اهمیت زیادی دارد.

حساسیت فصلی کودکان چه علائمی دارد؟

نشانه های این مشکل معمولاً در بینی و چشم دیده می شوند. آبریزش بینی و عطسه در کودکان یکی از رایج ترین علائمی است که والدین متوجه آن می شوند.

کودک ممکن است چندین بار پشت سر هم عطسه کند، بینی اش خارش داشته باشد یا مرتب آن را بالا بکشد. گاهی نیز ترشحات بینی زیاد می شوند و کودک احساس می کند بینی او همیشه مرطوب است.

آبریزش چشم، قرمزی، خارش و احساس سوزش نیز می تواند همراه با حساسیت ایجاد شود. بعضی کودکان به دلیل خارش چشم، مرتب آن را با دست می مالند که این کار می تواند ناراحتی را بیشتر کند.

گرفتگی بینی کودکان نیز یکی دیگر از نشانه های معمول است. این گرفتگی ممکن است باعث شود کودک از دهان نفس بکشد یا هنگام خواب احساس راحتی نداشته باشد.

در برخی کودکان، سرفه نیز دیده می شود. سرفه خشک کودکان اگر همراه با نشانه های بینی و چشم ایجاد گردد، می تواند با حساسیت ارتباط داشته باشد؛ اما علت سرفه همیشه آلرژی نیست و در صورت ادامه دار شدن باید بررسی شود.

علل ایجاد حساسیت فصلی در کودکان

مهم ترین عامل ایجاد حساسیت فصلی، تماس با موادی است که در بعضی فصل ها مقدار بیشتری در هوا دارند. گرده درختان، علف ها و گیاهان می توانند از عوامل اصلی این مشکل باشند.

آلودگی هوا نیز ممکن است ناراحتی های تنفسی را بیشتر کند، هرچند عامل اصلی حساسیت در هر کودک می تواند متفاوت باشد. شناخت زمان شروع نشانه ها به والدین کمک می کند عامل احتمالی را بهتر پیدا کنند.

برای مثال، اگر علائم کودک هر سال در یک زمان مشخص آغاز شوند و هنگام حضور در فضای باز بیشتر شوند، احتمال ارتباط آن ها با مواد موجود در هوا بیشتر است.

در برخی موارد، پزشک با بررسی سابقه کودک و زمان بروز نشانه ها می تواند عامل احتمالی را مشخص کند. اگر علت روشن نباشد، ممکن است بررسی های بیشتری برای شناسایی عامل حساسیت انجام شود.

درمان آلرژی کودکان

درمان آلرژی کودکان به شدت نشانه ها و عامل ایجادکننده بستگی دارد. نخستین اقدام معمولاً کاهش تماس کودک با ماده ای است که باعث بروز حساسیت می شود.

در فصل هایی که میزان گرده در هوا زیاد است، بستن پنجره ها در زمان اوج گرده افشانی و کاهش حضور طولانی کودک در فضای باز می تواند کمک کننده باشد. پس از بازگشت از بیرون نیز شستن دست ها و صورت و تعویض لباس می تواند میزان باقی ماندن مواد حساسیت زا را کمتر کند.

در صورت نیاز، پزشک ممکن است داروهای ضدحساسیت مناسب سن کودک را توصیه کند. برخی داروها به کاهش عطسه، آبریزش بینی و خارش چشم کمک می کنند.

اسپری های بینی نیز در بعضی کودکان برای کاهش التهاب و گرفتگی بینی مورد استفاده قرار می گیرند، اما انتخاب نوع فرآورده و مقدار مصرف باید با توجه به سن کودک و نظر پزشک انجام شود.

درمان خانگی حساسیت فصلی

در موارد خفیف، بعضی اقدامات ساده خانگی می توانند به کاهش ناراحتی کودک کمک کنند. تمیز نگه داشتن اتاق خواب، کاهش ورود گرده به خانه و شست وشوی صورت و دست ها پس از بازی در فضای بیرون از این اقدامات هستند.

شست وشوی بینی با محلول نمکی مناسب نیز می تواند به پاک شدن مواد تحریک کننده از مجاری بینی کمک کند. برای کودکان، بهتر است روش مناسب استفاده از این محلول از پزشک یا داروساز پرسیده شود.

در روزهایی که میزان گرده در هوا زیاد است، بهتر است فعالیت کودک در فضای باز محدودتر شود. استفاده از عینک در فضای بیرون نیز می تواند تماس گرده با چشم ها را کمتر کند.

همچنین نباید اتاق کودک بیش از اندازه مرطوب باشد. کنترل رطوبت و تهویه مناسب محیط می تواند برای کودکانی که به کپک حساس هستند اهمیت بیشتری داشته باشد.

درمان گیاهی آلرژی در کودکان

بعضی خانواده ها برای کاهش نشانه های حساسیت به دنبال درمان گیاهی آلرژی فصلی در کودکان هستند. با این حال، طبیعی بودن یک ماده به معنای بی خطر بودن آن برای کودک نیست.

بعضی گیاهان ممکن است خودشان باعث واکنش حساسیتی شوند یا با داروهای دیگر تداخل داشته باشند. به همین دلیل استفاده از دمنوش ها، عصاره ها یا فرآورده های گیاهی برای کودک بهتر است بدون نظر پزشک انجام نشود.

به خصوص در کودکان کم سن، مقدار مصرف و ترکیبات فرآورده اهمیت زیادی دارد. چیزی که برای یک فرد بزرگسال مناسب است، لزوماً برای کودک مناسب نیست.

بنابراین اگر خانواده قصد استفاده از روش گیاهی دارد، بهتر است ابتدا درباره ایمنی آن برای سن کودک با پزشک مشورت کند. درمان اصلی نباید به دلیل استفاده از روش های اثبات نشده به تأخیر بیفتد.

فرق سرماخوردگی و حساسیت فصلی در کودکان چیست؟

یکی از پرسش های رایج والدین این است که فرق سرماخوردگی و حساسیت فصلی در کودکان چیست؟ زیرا هر دو مشکل می توانند با آبریزش بینی و عطسه همراه باشند.

در حساسیت معمولاً خارش بینی یا چشم، عطسه های مکرر و آبریزش بینی بیشتر دیده می شود. همچنین نشانه ها ممکن است هر سال در زمان مشخصی تکرار شوند و با تماس با عامل حساسیت زا شدت پیدا کنند.

سرماخوردگی معمولاً یک بیماری عفونی است و ممکن است با گلودرد، احساس بیماری، تب یا بی حالی همراه شود. نشانه های آن نیز معمولاً پس از مدتی برطرف می شوند.

با این حال، تشخیص تنها بر اساس یک نشانه همیشه امکان پذیر نیست. اگر وضعیت کودک نامشخص باشد یا علائم طولانی شوند، بهتر است پزشک علت را بررسی کند.

غذاهای مفید برای آلرژی کودکان

تغذیه متعادل به حفظ سلامت عمومی کودک کمک می کند، اما هیچ غذای خاصی نمی تواند به تنهایی حساسیت فصلی را درمان کند.

کودک بهتر است برنامه غذایی متنوعی داشته باشد و از گروه های مختلف غذایی، متناسب با سن و نیاز خود، مواد مغذی دریافت کند. میوه ها، سبزیجات، حبوبات، غلات و منابع مناسب پروتئین می توانند در یک برنامه غذایی متعادل قرار بگیرند.

اگر کودک به ماده غذایی خاصی حساسیت دارد، حذف آن ماده باید با نظر پزشک انجام شود. حذف بی دلیل گروه های غذایی ممکن است باعث شود کودک مواد مغذی مورد نیاز خود را به اندازه کافی دریافت نکند.

همچنین نباید برای درمان حساسیت، غذاها یا نوشیدنی های خاص را بدون دلیل علمی به کودک تحمیل کرد. مهم ترین کار، شناسایی عامل حساسیت و کنترل تماس با آن است.

شربت برای آلرژی کودکان

گاهی والدین به دنبال شربت برای آلرژی کودکان هستند، زیرا بعضی کودکان نمی توانند قرص را به راحتی مصرف کنند. با این حال، انتخاب شربت باید بر اساس سن، وزن و شرایط کودک ایجاد گردد.

برخی داروهای ضدحساسیت به شکل شربت تولید می شوند و می توانند نشانه هایی مانند عطسه، آبریزش بینی و خارش را کاهش دهند. بعضی انواع نیز ممکن است باعث خواب آلودگی شوند.

به همین دلیل نباید شربت را تنها بر اساس توصیه اطرافیان انتخاب کرد. مقدار مصرف برای کودکان با بزرگسالان متفاوت است و حتی دو کودک با سن مشابه ممکن است به مقدار یکسانی نیاز نداشته باشند.

همچنین استفاده بیش از اندازه از داروهای ضدحساسیت می تواند خطرناک باشد. بهتر است پیش از مصرف، نام فرآورده و مقدار مناسب آن با پزشک یا داروساز بررسی گردد.

درمان عطسه و آبریزش بینی

برای درمان عطسه ابتدا باید علت آن مشخص شود. اگر عطسه به دلیل حساسیت فصلی باشد، دور کردن کودک از عامل تحریک کننده می تواند تعداد دفعات آن را کاهش دهد.

تمیز کردن دست ها و صورت پس از بازگشت از فضای بیرون، شست وشوی لباس ها و کاهش ورود گرده به اتاق کودک از اقداماتی هستند که می توانند تماس با عامل حساسیت زا را کمتر کنند.

اگر عطسه همراه با گرفتگی شدید بینی یا آبریزش مداوم باشد، پزشک می تواند درمان مناسب سن کودک را پیشنهاد کند. داروهای ضدحساسیت و برخی اسپری های بینی از روش هایی هستند که بسته به شرایط فرد مورد استفاده قرار می گیرند.

هدف درمان، تنها قطع موقت عطسه نیست؛ بلکه باید شرایطی ایجاد شود که کودک بتواند راحت تر بخوابد، بازی کند و فعالیت های روزانه خود را انجام دهد.

آلرژی تنفسی کودکان

ممکن است آلرژی تنفسی کودکان با نشانه هایی مانند گرفتگی بینی، عطسه، آبریزش و سرفه همراه باشد. در بعضی کودکان، تماس با مواد حساسیت زا می تواند علائم تنفسی را تشدید کند.

اگر کودک علاوه بر نشانه های بینی، دچار خس خس سینه، تنگی نفس یا دشواری در تنفس شود، نباید مشکل را فقط یک حساسیت ساده در نظر گرفت. این علائم نیاز به ارزیابی پزشکی دارند.

همچنین اگر نشانه ها خواب کودک را مختل کنند، باعث کاهش فعالیت روزانه شوند یا با درمان های معمول بهتر نشوند، بهتر است علت دقیق تر بررسی شود. در مواردی که تشخیص عامل حساسیت دشوار باشد، پزشک ممکن است کودک را برای بررسی تخصصی تر ارجاع دهد.

چگونه از بروز حساسیت فصلی جلوگیری کنیم؟

پیشگیری کامل همیشه ممکن نیست، اما می توان میزان تماس کودک با مواد حساسیت زا را کاهش داد. در روزهایی که گرده گیاهان زیاد است، بهتر است پنجره ها در ساعات نامناسب بسته بمانند و کودک مدت طولانی در فضای باز نماند.

پس از بازی در بیرون، شستن دست ها و صورت و تعویض لباس می تواند به کاهش باقی ماندن گرده روی بدن کمک کند. تمیز نگه داشتن اتاق خواب و استفاده از وسایل مناسب برای کاهش مواد حساسیت زا نیز اهمیت دارد.

اگر کودک به یک عامل مشخص حساس باشد، شناسایی آن کمک می کند خانواده برنامه دقیق تری برای پیشگیری داشته باشد. ثبت زمان و شرایط بروز نشانه ها نیز می تواند اطلاعات مفیدی در اختیار پزشک قرار دهد.

چه زمانی باید کودک را نزد پزشک ببریم؟

اگر نشانه های حساسیت خفیف باشند، ممکن است با دور کردن عامل تحریک کننده و مراقبت مناسب کنترل شوند. اما در صورت طولانی شدن علائم یا تأثیر آن ها بر خواب و فعالیت کودک، بهتر است ارزیابی پزشکی انجام شود.

تنگی نفس، خس خس شدید، تورم قابل توجه صورت یا لب ها و مشکل در تنفس از نشانه هایی هستند که نیاز به توجه فوری دارند.

همچنین اگر گرفتگی بینی شدید باشد، ترشحات غیرعادی ایجاد شود، علائم یک طرفه باشند یا کودک دچار مشکلات شدید خواب شود، مراجعه به پزشک اهمیت بیشتری پیدا می کند.

نقش پرستار کودک در زمان حساسیت فصلی

در دوره ای که علائم حساسیت بیشتر می شوند، مراقبت از کودک می تواند برای خانواده دشوارتر شود؛ به خصوص اگر والدین ساعات زیادی بیرون از خانه باشند.

استفاده از خدمات پرستار کودک در منزل کرج می تواند برای خانواده هایی که به مراقبت روزانه از کودک نیاز دارند، گزینه ای قابل بررسی باشد. مراقب می تواند در رعایت برنامه روزانه کودک و توجه به توصیه های خانواده کمک کند.

همچنین پرستار روزانه کودک می تواند در زمان هایی که والدین مشغول کار هستند، مراقبت از کودک را بر عهده بگیرد و در صورت مشاهده تغییر در وضعیت او، خانواده را مطلع کند.

در صورت نیاز به خدمات گسترده تر، خانواده می تواند درباره شرایط و خدمات یک شرکت پرستاری تحقیق کند و بر اساس سن کودک، میزان مراقبت مورد نیاز و شرایط خانوادگی، گزینه مناسب را انتخاب کند.